Tajemnica obrazu Tadeusza Bołoza

1

Obraz „Hajnówka" Tadeusza Bołoz jest najsłynniejszym obrazem poświęconym naszemu miastu. Wg książki „Tadeusz Bołoz (nie)pokorny uczeń szkoły wileńskiej" powstał ok. 1938 r., natomiast Muzeum Podlaskie, w którego zbiorach się znajduje, podaje rok powstania – 1969 rok.

2

Bołoz Tadeusz - Artysta malarz, nauczyciel, organizator teatru amatorskiego w Hajnówce, inicjator i wieloletni komisarz ogólnopolskich plenerów. Urodził się 8.08.1910 roku w Nowym Targu. Po ukończeniu studiów w Wilnie na Wydziale Sztuk Pięknych odbył roczny staż w Baranowiczach w liceum i gimnazjum. Zajmował się też grafiką użytkową, projektowaniem wnętrz, wystaw i organizowaniem szkolnego teatrzyku kukiełkowego. Tam zastała go wojna. Z końcem 1939 roku powrócił do rodziców do Hajnówki, rozpoczął pracę w gimnazjum przemianowanym na sowiecką dziesięciolatkę o nazwie Pełna Średnia Polska Szkoła, jako nauczyciel rysunku, kreślarstwa i geografii. Utworzył tu teatr szkolny. Jego uczniem i zarazem członkiem zespołu teatralnego był Stefan Treugutt. Podczas okupacji niemieckiej pracował razem z ojcem Franciszkiem, w biurze projektowym jako kreślarz. Po wojnie osiedlił się w Białymstoku. Pracował jako nauczyciel akademicki w Szkole Sztuk Pięknych, jako wykładowca i dyrektor w Liceum Sztuk Plastycznych. Przez pewien okres pracował też jako referent plastyki w Wydziale Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego. Jesienią 1945 roku jako jeden z organizatorów uczestniczył w wystawie artystów plastyków miasta Białegostoku. Organizował oddział Związku Polskich Artystów Plastyków , którego był potem wieloletnim prezesem. Wierny swym teatralnym zainteresowaniom pracował w miejscowym teatrze jako scenograf. W roku 1947, gdy powstał Teatr Węgierki był współprojektantem wystroju jego wnętrza, jednocześnie współpracował z teatrem lalek, dla którego projektował scenografię i lalki. W początkach lat pięćdziesiątych pracował w delegaturze "Cepelii" jako kierownik nadzoru artystycznego. Bołoz z wielką pasją poświęcał się pracy społecznej. Ponad 10 lat kierował pracami Nauczycielskiego Ogniska Plastycznego, w których uczestniczyli nauczyciele rysunku z całego województwa. Będąc prezesem Zarządu Związku Polskich Artystów Plastyków w roku 1965 roku był współorganizatorem pierwszego pleneru malarskiego w Białowieży, które na stałe weszły do kalendarza Ministerstwa Kultury i Sztuki. Od 1970 roku przez pięć kolejnych lat był komisarzem pleneru rzeźbiarskiego w Hajnówce. W 1971 r. zapoczątkował i zorganizował pierwszy plener meblarski. W tym samym roku w Lewkowie Starym z jego inicjatywy odbył się jedyny plener ceramiczny. Zasłużył się dla naszego regionu jako pełen pomysłów i inicjatyw organizator powojennego życia artystycznego. Ceniony malarz, czynny w życiu artystycznym i towarzyskim do ostatnich chwil życia. Zmarł w styczniu 1992 roku, pochowany na cmentarzu katolickim w Hajnówce.
Obraz „Hajnówka" o wymiarach 30x50 cm przedstawia osadę Hajnówkę z lat przedwojennych. Jest to barwna akwarela wzbogacona kreską z tuszu. Kiedy w ubiegłym roku forumowicze strony http://hajnowianie.com zastanawiali się, jaką część miasta przedstawia obraz, zwróciłem się w tej sprawie do siostrzeńca malarza. Jego zdaniem artysta przedstawił widok z okna na poddaszu Zespołu Szkół Zawodowych, gdzie mieszkali Bołozowie.

3

W celu rozpoznania obiektów znajdujących się na obrazie skorzystałem z niemieckiego zdjęcia lotniczego Hajnówki z 1944 r., na którym zaznaczyłem pole widzenia obejmujące widok na obrazie i zaznaczyłem obiekty na obrazie i zdjęciu. Z opisu zabudowy ulicy 3 Maja z książki Władysława Zina wynika, że:

1. Fragment młyna Orzechowskich.

2-5. mały mieszkalny drewniany domek Jarząbka, gdzie znajdowała się mała cukierenka; dom drewniany, w którym mieścił się zakład fotograficzny, prowadzony przez Duksina; drewniany dom czynszowy, którego właściciel nazywał się Marek; dwa drewniane domy położone obok siebie na oddzielnych posesjach, należące do rodziny Gałko.

6. Budynek służbowy kierowników szkół podstawowych;

7. Szkoła Podstawowa nr 2 im. Rydza-Śmigłego (1936).

8. Budynek mieszkalny.

9. Dom Ludowy "Leśnik" (1935). 10. Budynek Sawickiego.

4

Niemieckie zdjęcie lotnicze z 1944 r. obejmujące teren widziany przez Tadeusza Bołoza
z okna budynku Zespołu Szkół Zawodowych

Ryszard Pater

KONTAKT

border video

   ul. Aleksego Zina 1, 17-200 Hajnówka

   tel. 85 682 21 80,  fax 85 674 37 46

   Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

                     Kontakt do referatów

  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

 NA SKRÓTY

border video

  Godziny otwarcia:

  poniedziałek godz. 8:00-16.00; wtorek-piątek 7.30-15.30

  Godziny przyjęć Burmistrza: poniedziałek 13.00-17.00

  Kasa UM czynna: pn: 8:00-15.30, wt.-pt. 8.00-15.00; przerwa 10.30-11.30

  Rachunek bankowy do bezgotówkowej zapłaty opłaty skarbowej: 46 1020 1332 0000 1602 0276 4058

   Nr IBAN: PL 46 1020 1332 0000 1602 0276 4058

   NIP 543-00-10-446                  SWIFT: BPKOPLPW

   NIP Gminy Miejskiej Hajnówka NIP 603-00-06-341

border video

   herb UMHerb Miasta Hajnówka do pobrania

 

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki.