Osoby z niepełnosprawnością, które ukończyły 18 lat, mogą ubiegać się o świadczenie wspierające. Świadczenie to jest przyznawane w celu częściowego pokrycia wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych. Dla osób z najwyższą punktacją wsparcie przysługuje już od 1 stycznia 2024 r.
Świadczenie wspierające wprowadzane jest w trzech etapach. Harmonogram wypłat uzależniony został od liczby punktów przyznawanych w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Osoby, które uzyskały od 87 do 100 pkt, mogą ubiegać się o świadczenie od 2024 r. Z kolei osoby z wynikiem od 78 do 86 pkt, mają możliwość starać się o środki od 2025 r., a osoby, które otrzymały od 70 do 77 pkt, mogą składać wnioski o wsparcie od 2026 r. Harmonogram ten nie dotyczy osób z niepełnosprawnością, których opiekunowie pobierali świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna z organu gminy w dniu 1 stycznia 2024 r. lub później. Takie osoby mogły ubiegać się o przyznanie świadczenia wspierającego już w 2024 r., pod warunkiem, że w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia uzyskały co najmniej 70 punktów.
- Osoby z niepełnosprawnością mogą obecnie otrzymać z ZUS-u miesięcznie świadczenie wspierające w wysokości od 713 zł do 3919 zł. Zainteresowanie tą formą pomocy jest bardzo duże. Do 30 listopada do Zakładu wpłynęło 96,6 tys. wniosków o świadczenie wspierające, a kwota wypłaconych środków przekroczyła 2,23 mld zł. W województwie podlaskim wpłynęło 4,3 tys. wniosków, a łączna kwota wypłat w regionie wyniosła ponad 104 mln zł - informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w podlaskim
Aby ubiegać się o świadczenie wspierające, należy rozpocząć starania od złożenia wniosku do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) w celu uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Wniosek do ZUS-u o przyznanie wsparcia można złożyć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON-u. Termin ten mija po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia, o ile nie zostanie złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku złożenia takiego wniosku, WZON po jego rozpatrzeniu wyda decyzję, która stanie się ostateczna w dniu jej wydania
Osoby, które otrzymały ostateczną decyzję WZON-u potwierdzającą potrzebę wsparcia, mają 3 miesiące na złożenie wniosku do ZUS-u o ustalenie prawa do świadczenia. W takim przypadku Zakład przyzna świadczenie z wyrównaniem od dnia, w którym WZON ustalił uprawniającą liczbę punktów potrzeby wsparcia lub od daty wskazanej przez wnioskodawcę. - Jeśli ten termin już minął, a świadczenie przysługuje od 1 stycznia 2025 r., warto złożenie wniosek jak najszybciej, najlepiej w grudniu lub najpóźniej do końca stycznia. W przeciwnym razie, jeśli uprawniony złoży wniosek dopiero w lutym, nie otrzyma środków za styczeń, a ZUS wypłaci świadczenie od początku miesiąca, w którym wniosek został złożony– wyjaśnia rzeczniczka.
Wniosek o świadczenie wspierające (SWN) można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną, korzystając z Platformy Usług Elektronicznych/e-ZUS, portalu Emp@tia lub bankowości elektronicznej. Osoby z niepełnosprawnością nie muszą same składać wniosku. W ich imieniu taki dokument może złożyć pełnomocnik lub przedstawiciel ustawowy (np. opiekun prawny).
Wysokość świadczenia wspierającego jest obliczana jako procent renty socjalnej, w zależności od liczby punktów określających poziom potrzeby wsparcia. Może wynosić od 40 do 220 proc. renty socjalnej (aktualnie renta socjalna wynosi 1780,96 zł brutto), co oznacza, że w zależności od poziomu potrzeby wsparcia można otrzymywać co miesiąc od 713 zł do 3919 zł. Wraz z waloryzacją wysokość świadczenia wspierającego zostanie automatycznie podwyższona, bez konieczności składania wniosków.
Miesięczna wysokość świadczenia wspierającego uzależniona jest od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia i wynosi:
220 proc. renty socjalnej, gdy poziom potrzeby wsparcia wynosi od 95 do 100 punktów,
180 proc. renty socjalnej, gdy poziom potrzeby wsparcia wynosi od 90 do 94 punktów,
120 proc. renty socjalnej, gdy poziom potrzeby wsparcia wynosi od 85 do 89 punktów,
80 proc. renty socjalnej, gdy poziom potrzeby wsparcia wynosi od 80 do 84 punktów,
60 proc. renty socjalnej, gdy poziom potrzeby wsparcia wynosi od 75 do 79 punktów,
40 proc. renty socjalnej, gdy poziom potrzeby wsparcia wynosi od 70 do 74 punktów.
ZUS wypłaci przyznane wsparcie wyłącznie na wskazany we wniosku numer rachunku bankowego w Polsce. Świadczenie wspierające przysługuje niezależnie od innych świadczeń z ZUS-u, do których osoba z niepełnosprawnością ma prawo, takich jak renta socjalna czy 500+ dla osób niesamodzielnych.
Katarzyna Krupicka
regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego